Hoe wordt roséwijn gemaakt? Stappen, druivenrassen en methoden

Roséwijn wordt gemaakt van blauwe druiven: het sap krijgt kleur door contact met de schillen. Na de oogst kiest de wijnmaker voor directe persing, maceratie of de saignée-methode, gevolgd door vergisting, klaring en botteling. De duur van het schilcontact bepaalt de kleur, aroma's en structuur.

Anders dan vaak wordt gedacht, is niet-mousserende rosé geen mengsel van rode en witte wijn. De kleur ontstaat door gecontroleerd contact tussen het sap en de schillen. De uiteindelijke stijl hangt daarnaast af van het druivenras, het terroir, het oogstmoment en de vinificatietechniek.

De stappen bij het maken van roséwijn, van wijngaard tot fles

1. Druivenrassen kiezen en op het juiste moment oogsten

De meest voorkomende druivenrassen zijn Grenache, Cinsault, Syrah en Mourvèdre; afhankelijk van de regio komen ook Carignan, Pinot Noir en Sangiovese voor. Grenache zorgt voor rondheid en fruitigheid, Cinsault voor finesse, Syrah voor structuur en kruidige tonen, en Mourvèdre voor diepgang. Om de frisheid te behouden, worden de druiven vaak vroeg in de ochtend geoogst, druivenras voor druivenras, wanneer ze optimaal rijp zijn.

2. Het contact tussen schillen en sap beheersen

De pigmenten bevinden zich in de schil. Zeer kort contact geeft een lichte kleur en een slank profiel; langere extractie zorgt voor meer kleur, body en soms tannines. Koeling en een snelle verwerking van wijngaard tot pers beperken de oxidatie.

3. Vergisten bij een gecontroleerde temperatuur

Het sap wordt van de vaste bestanddelen gescheiden en geklaard, en vergist daarna bij lage temperatuur in een tank: de gisten zetten suikers om in alcohol, terwijl aroma's van rood fruit, citrusvruchten en bloemen behouden blijven.

4. Laten rijpen, klaren en bottelen

De meeste rosés worden geklaard en vervolgens vroeg gebotteld om hun levendigheid te behouden. Sommige gastronomische rosés rijpen op fijne gistbezinksel, soms in eikenhouten vaten.

Saignée, directe persing of maceratie: wat zijn de verschillen?

• Directe persing: de blauwe druiven worden direct na aankomst in de wijnkelder geperst, met zeer kort contact tussen schillen en sap. Dit levert bleke, verfijnde, aromatische rosés op.
• Maceratie: de volledige tank is bestemd voor rosé; de druiven weken enkele uren, waarna het sap wordt gescheiden zodra de gewenste kleur is bereikt. Dit levert rosés op met meer kleur en fruitigheid.
• Saignée: na kort contact met de schillen wordt een deel van het sap afgetapt uit een tank waarin de druiven weken. Dit levert vaak rosés op met meer kleur, een wijnachtig karakter en meer structuur.

Geen enkele methode is per definitie beter: de keuze hangt af van het druivenras, de rijpheid, het terroir en de gewenste stijl.

Drie cuvées van Gérard Bertrand om de methoden te begrijpen

• Cote des Roses AOP Languedoc — Grenache Noir, Cinsault, Syrah. De druiven worden ontsteeld, gekoeld tot 8 °C en vervolgens geperst; alleen het eerste sap wordt gebruikt. De vergisting duurt 15 tot meer dan 30 dagen en de wijn wordt vroeg gebotteld om de fruitigheid te behouden.
• Cote des Roses Kunsteditie AOP Languedoc — Grenache Noir, Cinsault, Syrah, AB-gecertificeerd. Gemaakt volgens de saignée-methode: hele druiventrossen worden te weken gelegd en na een korte maceratie wordt het sap afgetapt. Een deel wordt vergist in houten vaten, zonder malolactische gisting.
• Clos du Temple AOP Languedoc Cabrières — Grenache, Cinsault, Syrah, Mourvèdre en Viognier, AB- en Demeter-gecertificeerd. Het beste vrij aflopende sap wordt koud geperst (5 °C) om de kleuring te beperken, gevolgd door 24 uur voorklaring bij 8–10 °C en 6 tot 8 maanden rijping in nieuwe Franse eikenhouten vaten op fijne gistbezinksel, met bâtonnage.

Druivenrassen en herkomstbenamingen van roséwijn

Het druivenras alleen bepaalt niet hoe een rosé wordt: klimaat, bodem, ligging, opbrengst en assemblage zijn net zo belangrijk. Herkomstbenamingen leggen vast welke druivenrassen zijn toegestaan en welke productieregels gelden; een IGP zoals IGP Pays d'Oc biedt doorgaans meer vrijheid dan een AOP. In de Languedoc levert een assemblage van Grenache, Cinsault, Syrah en Mourvèdre wijnen op die variëren van dorstlessende rosé tot gastronomische rosé.

Op welke temperatuur serveer je roséwijn?

Een lichte, fruitige rosé wordt doorgaans geserveerd op 8 tot 10 °C; voor een vollere of op vat gerijpte cuvée is ongeveer 10 tot 12 °C geschikt, zodat de textuur tot zijn recht komt. Is de wijn te koud, dan verliest hij zijn aroma's; is hij te warm, dan treedt de alcohol op de voorgrond.

Ontdek en vergelijk de verschillende stijlen via de roséwijnen van Gérard Bertrand en onze pagina over biodynamische roséwijnen.

Veelgestelde vragen — Hoe wordt roséwijn gemaakt?

Is roséwijn een mengsel van rode en witte wijn?

Nee. Niet-mousserende rosé wordt gemaakt van blauwe druiven waarvan het sap kleur krijgt door contact met de schillen. De duur van dit contact, of de perstechniek, bepaalt de tint, de structuur en een deel van het aromaprofiel.

Wat is het verschil tussen rosé van de saignée-methode en rosé van directe persing?

Bij directe persing worden de druiven meteen na aankomst geperst, met minimaal contact tussen schillen en sap: dit levert bleke, verfijnde rosés op. Bij de saignée-methode wordt een deel van het sap afgetapt uit een tank waarin de druiven weken: dit levert rosés op met meer kleur en structuur.

Wat is een rosé van maceratie?

Een tank die volledig voor rosé is bestemd: de druiven weken enkele uren, waarna de maceratie wordt gestopt zodra de gewenste kleur is bereikt. Anders dan bij de saignée-methode wordt het sap niet afgetapt uit een tank die voor rode wijn bestemd is.

Welke druivenrassen worden gebruikt om rosé te maken?

Vooral Grenache, Cinsault, Syrah en Mourvèdre, soms aangevuld met Carignan, Pinot Noir of een wit druivenras, zoals Viognier in de Clos du Temple.

Wordt biologische rosé anders gemaakt?

De AB- en Demeter-certificeringen stellen vooral eisen aan de wijnbouw en de toegestane middelen. Ze schrijven geen vaste methode voor: biologische rosé kan worden gemaakt door directe persing, maceratie of de saignée-methode.