Gérard Bertrand : Goedenavond allemaal, het is vrijdag, het is 19 uur, we zijn trouw aan de afspraak van de live Wine Food Music, en we zijn hier met chef Laurent Chabert. Welkom, chef!

Chef Laurent Chabert : Goedenavond allemaal!

Gérard Bertrand : En we hebben het voorrecht vanavond onze vriend Michel Fugain te verwelkomen.

Michel Fugain : En hop, daar gaan we!

Gérard Bertrand : Goedenavond Michel.

Michel Fugain : Hoi vrienden, alles goed?

Gérard Bertrand : Hoe gaat het?

Michel Fugain : Prachtig goed! Met u kan het alleen maar goed gaan, Gérard.

Gérard Bertrand : Ik ben jaloers, want ik weet dat jullie nog dichter bij de zee zijn dan ik. Wij zijn niet ver weg, maar jullie, jullie zitten er vlak naast — ik geloof dat jullie in Corsica zijn.

Michel Fugain : Ik woon hier al een heel aantal jaren. Ik ben op Corsica, ik heb mijn lockdown op Corsica doorgebracht, ik heb al twee maanden, zelfs twee en een halve maand doorgebracht op dit eiland dat zelf een soort opsluiting is, dus dat is allemaal goed verlopen, ik loop hier niet veel gevaar omdat ik een stukje grond heb, dus alles gaat goed.

Gérard Bertrand : U ziet er goed uit! Onze vriend chef Laurent Chabert. Waar ben je geweest, Laurent?

Chef Laurent Chabert : Ik ben in de Cap Corse geweest.

Michel Fugain : Ja, dit is het begin van Cap Corse, net na Bastia.

Chef Laurent Chabert : En daarna heb ik ook 9 maanden in Porto Vecchio gewerkt, in de baai van Santa Julia.

Michel Fugain : Het is een prachtige plek hier, de baai van Porto Vecchio is erg mooi.

Chef Laurent Chabert : Vanavond gaan we de producten van Corsica herinterpreteren: de langoest en de denti.

Gérard Bertrand : Wat ga je ons vanavond klaarmaken?

Chef Laurent Chabert : Voor het eerste gerecht, bij de eerste wijn, wordt het de langoest; ik heb hem al eerder gekookt zodat het eenvoudiger is tijdens de live, en natuurlijk de denti.

Gérard Bertrand : Het is een Corsicaanse vis, dat wist ik niet.

Michel Fugain : Hij heet zo omdat hij twee tanden vooraan heeft waardoor hij heel herkenbaar is. Laurent, neem me niet kwalijk, maar de beste denti die ik ooit in mijn leven heb gegeten, at ik omdat de vissers van Île-Rousse ons hadden uitgenodigd op de rotsen waarop een rode vuurtoren staat — dat is heel herkenbaar, daarom noemt men het Île-Rousse. Ze kookten gewoon een denti in een viskookpot in zeewater, en het was een puur wonder; er was niets anders dan de vis en het zeewater.

Gérard Bertrand : Dat is fantastisch, en tegelijkertijd is het nu 19 uur en beginnen alle mensen die ons bekijken te watertanden. En wat gaan we daarna krijgen?

Chef Laurent Chabert : En daarna een jonge eend — ik heb hem zojuist in zijn geheel bereid; hij komt van een producent hier vlakbij Carcassonne. De dij gaan we ook confijten en daarna in de pan bakken, geserveerd met een kleine pestosalade met knoflookbloesem.

Gérard Bertrand : Michel, hij werkt, en ik ben zoals jij — ik ga een beetje drinken. Dus wat ik je voorstel, Michel, is rustig een glaasje te drinken: we gaan de Clos du Temple drinken, een rosé. Ik heb groot nieuws voor je: de nieuwe jaargang is zojuist uitgeroepen tot de beste wijn ter wereld door Drinks Business, het grootste magazine dat rosés ter wereld beoordeelt en dat gevestigd is in Londen. Een jury van experts heeft hem wereldwijd op nummer 1 geplaatst, dus we zijn heel blij, want het is echt een geweldige rosé, in een fles in de vorm van een tempel. We hebben geluk, want we zullen kunnen proosten — ook al is het virtueel, Michel — we gaan hem samen proeven. En voor iedereen die ons bekijkt: op uw gezondheid, als u een glaasje drinkt; we zijn blij dat u er bent, bevrijd uit de lockdown.

Michel Fugain : Het is een wijn voor mannen.

Gérard Bertrand : Hij is eigenlijk multidimensioneel, want hij is krachtig en tegelijkertijd heeft hij een trilling, dat wil zeggen dat hij zowel de horizontaliteit, de verticaliteit als de diepte heeft, wat niet gemakkelijk is voor een rosé — en omdat het een rosé is die in een vat is gevinifieerd, onder dezelfde omstandigheden als een grote witte wijn. Het is een prachtig terroir met kleine opbrengsten in Cabrières, een schitterend terroir van zowel schist als kalksteen — die botsing geeft die unieke smaak die in de mond doet watertanden. Het is fascinerend want we hebben de rosés in het universum van de grote wijnen geplaatst en dat was een uitdaging voor ons.

Michel Fugain : Het is prachtig van smaak, het is schitterend!

Gérard Bertrand : Ik zag dat er toch wel wat nieuws voor je is, want je hebt — we gaan dat zo meteen bekijken — iets bijzonders gemaakt dat « Les Chevaux Sauvages » heet, kun je ons daar iets over vertellen?

Michel Fugain : Luister, dit is iets wat we meteen hebben gedaan toen we opgesloten zaten, met mijn hele team, met mijn vrienden die ik op een manier mis die je je niet eens kunt voorstellen; we zeiden oké, verdorie, we gaan iets doen, we gaan iets doen, en dan zagen we al onze vrienden, al onze collega's die zeiden bedankt, bravo aan de zorgverleners, en ik zei oké, we gaan…

Muzikaal moment

Michel Fugain : We doen het en we merken dat er liedjes zijn die over het leven spreken van het begin tot het einde, en voor mij is dat geweldig.

Gérard Bertrand : Michel, we gaan ernaar kijken, en voor iedereen die ons bekijkt: geniet van deze paar minuten die jullie als primeur zullen zien — we kijken!

Muzikaal moment

Gérard Bertrand : Zijn jullie dan meegesleurd zoals Michel, want hij was opgesloten, maar met de energie die jij hebt uitgezonden, dat zegt iets — het zijn echt wilde paarden!

Michel Fugain : Ik heb dit beeld — het is onvermijdelijk een artistieke visie — maar voor mij waren de wilde paarden een stel jongeren geworden met lang haar dat zo meewaait terwijl ze rennen, en ik denk: verdomme, dat is de nieuwe generatie, dat is wat er aankomt en wat de wereld gaat veranderen, godverdomme.

Gérard Bertrand : Je weet dat een idee de wereld kan veranderen en jullie in de creatieve wereld kunnen mensen meeslepen, en het is waar dat, met de emoties die jullie overbrengen, het toch wel bijzonder is omdat er niet veel beroepen zijn zoals dat — wij doen het ook maar we doen het via interactie, dat wil zeggen dat we een wijn kunnen maken en mensen op afstand kunnen ontroeren maar we zijn niet altijd noodzakelijk verbonden — jullie ook maar, het feit om zo op het podium te staan voor duizenden mensen tegelijk, jullie brengen een energie over die toch wel ongelooflijk is. Ik neem aan dat je er naar uitkijkt om terug het podium op te gaan?

Michel Fugain : Het is vreselijk, ik mis het op een ongelooflijke manier, maar onze beroepen zijn niet zo verschillend, Gérard, het zijn menselijke beroepen, we werken voor mensen. We zeiden buiten de uitzending dat ik niet iemand ben die van gastronomisch restaurant naar gastronomisch restaurant gaat, zeker niet, temeer omdat ik samen leef met een veganist, dus dat ligt niet voor de hand. Maar wat ik liefheb is het eindresultaat van het eten — een goede tafel, een goed maal heeft een mise-en-scène, we doen verwante werkzaamheden.

Gérard Bertrand : En weet je, ik herinner me — want toen jij kwam spelen op Château L'Hospitalet stel ik artiesten altijd de vraag: hebben jullie ooit midden tussen de wijngaarden gezongen? Er zijn maar heel weinig artiesten die midden tussen de wijngaarden hebben gespeeld. Ik wist niet in hoeverre muziek good vibes geeft, want het is echt heel goed voor de druiven, die positieve golven die jullie doorgeven; de wijn wordt van jaar tot jaar beter. Ik denk dat op het moment van het jazzfestival eind juli, wanneer de druiven beginnen van kleur te veranderen, dat heel inspirerend is, want weet je: we zetten vaak muziek op tijdens de vinificatie, en er zijn veel wijnmakers die klassieke muziek opzetten. Het is echt wel goed, want het feit dat dit muziek- en jazzfestival midden tussen de wijngaarden plaatsvindt, geeft een impuls en de mensen zijn in harmonie. Ik zei daarnet ook dat in de wereld van daarna de natuur een beetje meer gerespecteerd zal moeten worden, want we hebben er nogal op ingebeukt, en dus moeten we ons vragen stellen over hoe we de natuur welwillend tegemoet kunnen treden.

Michel Fugain : Dat lijkt me evident en de strijd zal even moeilijk zijn, ik zou zeggen met het planetaire geld, dat wil zeggen de financiers die altijd dingen willen doen die hen zo weinig mogelijk kosten, maar we merken — en ik ben daar ontzet over — dat er ook werk te doen is bij burgers die een beetje burgerzin missen; we hebben het aantal maskers gezien dat op de grond belandt, dat rondslingert en bovendien vuiligheid veroorzaakt. Ik vind dat er werk aan de winkel is, een bewustwording die misschien afhangt van opvoeding, met een paar tikken onderweg — wie is dat?

Gérard Bertrand : De chef is er klaar voor!

Chef Laurent Chabert : Hier is de langoest.

Michel Fugain : Laurent, bij deze langoest — wat drink ik daarbij, liever de Clos du Temple?

Chef Laurent Chabert : Clos du Temple, dat is de perfecte combinatie.

Michel Fugain : Met Clos du Temple lijkt me dat evident.

Chef Laurent Chabert : We hebben een karkasjus gemaakt die we licht hebben gegeleerd en koud serveren. De langoest die ik vanochtend heb gekookt, en daarna hebben we een shiso-sorbet toegevoegd die een licht peperachtige smaak geeft; het laatste kleine detail is de zwarte knoflook, gemarineerd in zeewater.

Michel Fugain : Biedt u dingen aan rond de langoest, omdat langoest niet erg smaakvol is?

Chef Laurent Chabert : We hebben de karkasjus maximaal ingekookt om een maximale smaak te geven.

Gérard Bertrand : Michel, ik ben er klaar voor!

Michel Fugain : Gérard, ben jij degene die proeft?

Proefdegustatie

Gérard Bertrand : Heerlijk!

Michel Fugain : Jij test en ik drink.

Gérard Bertrand : Voilà! En dit zijn dus gerechten die we zullen terugvinden op de kaart van Château L'Hospitalet, want het restaurant gaat vanavond heropenen. We hebben Dominique Rieux en zijn band die ter plaatse een jazz-dinnerconcert verzorgen. Michel, ik heb goed nieuws: we gaan het jazzfestival houden van 22 tot 26 juli; het wordt een van de zeldzame festivals die plaatsvinden in het zuiden van Frankrijk. We hebben voorzorgsmaatregelen genomen: we hebben de capaciteit met 30% verminderd, en toch gaan we een festival organiseren, want ik denk dat het belangrijk is dat het leven hervat en dat mensen in alle veiligheid weer naar muziek kunnen luisteren.

Michel Fugain : En het is echt goed dat jij dat doet, want ik zeg het je en ik herhaal het: je moet het goede voorbeeld geven, want wij kunnen a priori niet terug het podium op voor de start van 2021 — het was september-oktober 2021, dat is de officiële datum voor de producers; dus als het goed gaat, ik druk mijn vingers, als het goed gaat kunnen we misschien rond januari weer beginnen, dat zou echt fijn zijn. We beginnen gek te worden, ons vak ligt er volledig bij neer. Er verandert zoveel, zelfs in de ziel van mensen, dus we willen ze inhalen, we willen bij hen zijn om eerst die soort affectieve steun te bieden, en dan om te voelen, om te voelen wat er gaat komen.

Gérard Bertrand : En ook gewoon om te leven, want uiteindelijk kunnen we niet ophouden te leven en vooral niet ophouden te doen wat we het liefste doen, want wat we het liefste doen is samen zijn — want als we alleen op een onbewoond eiland zijn, vervelen we ons geweldig. En muziek, en spijs-wijncombinaties, en samen leven — dat heb jij gezegd. We houden een diner een beetje van tevoren, daarna is er het concert, en vervolgens is er de After Jazz, dus we beginnen om 7 uur 's avonds en eindigen om 3 uur 's nachts, en we zijn gelukkig en we delen graag.

Gérard Bertrand : Ik weet niet hoe je het doet; ik wilde je een vraag stellen, want ik ben nieuwsgierig. Ik zeg tegen mezelf dat jij baadt in de bron van de jeugd, want je hebt een energie die altijd vernieuwd is, die er altijd is — wat is jouw geheim?

Michel Fugain : Er is geen geheim, Gérard; ik heb onvermijdelijk de analyse gemaakt van de uitspraken over hoe je nog zo energiek kunt zijn — ik ga over twee jaar 80 worden.

Gérard Bertrand : Ongelooflijk!

Michel Fugain : Ik geloof dat het ons vak is dat dit doet. Dat wil zeggen: zolang je ogen vol energie zijn, heb je geen leeftijd — je hebt de leeftijd van je blik. Zodra je een uitgebluste blik hebt, of een blik die nergens meer zin in heeft, die niet meer gulzig is en geen verlangen meer heeft…

Gérard Bertrand : Dus zeg je dat er geen geheim is?

Michel Fugain : Nee, er is geen geheim — maar eigenlijk heb ik het leven geleefd dat ik wilde leven. Ik leef in een groep, ik leef met een groep; daarom zeg ik dat we elkaar missen. We creëren en we doen alles in groep. De wereld kan rondom instorten, maar dat weet jij goed in een zaak zoals de jouwe — dat wil zeggen een restaurant, een hotel enzovoort: als je geen stoomwals bent, ben je dood!

Gérard Bertrand : Tegelijkertijd draag jij het team maar draagt het team jou!

Michel Fugain : Maar uiteraard: een energie plus een energie plus nog meer energie geeft een volkomen onstuitbare energie.

Gérard Bertrand : Chef, wat hebben we qua smaakprofiel voor het tweede gerecht?

Chef Laurent Chabert : De denti!

Gérard Bertrand : De vis die bijt, de denti!

Chef Laurent Chabert : De denti heb ik op de barbecue bereid; ik hou wel van het kleine barbecuesmaakje bij de vis, en zeker bij rode wijn.

Gérard Bertrand : Dit is de wijn Or & Azur, hij wordt eigenlijk gemaakt in de Languedoc en het is een wijn die Bio is en bovendien Bee Friendly, dat wil zeggen dat we de bijen respecteren, we gaan nog verder dan bio. Het is een prachtige rode wijn uit de Languedoc, ik proost met jou Michel en ik denk dat het goed zal gaan met de tandbaars. Ik drink graag lichte rode wijnen bij vis.

Michel Fugain : Ja, ik ben het daarmee eens — vis die per se witte wijn erbij wil, dat is niet noodzakelijk.

Gérard Bertrand : Er zijn twee druivenrassen die goed passen bij vis: de Pinot Noir uiteraard, en ook wanneer het op basis van grenache is, want dat zijn druivenrassen die vrij lichte wijnen geven. Je hebt niet de textuur van vlees nodig om de rode wijn te laten absorberen door het vet van het vlees, terwijl het hier goed werkt.

Proefdegustatie

Gérard Bertrand : De tandbaars — jij hebt het voorrecht er vaak van te eten en je hebt me verteld dat het een van de beste vissen was die je ooit hebt gegeten.

Michel Fugain : Nee, de schorpioenvis hier in Corsica is erg goed; ik vraag me af of ik de schorpioenvis niet eigenlijk de voorkeur geef boven de denti.

Gérard Bertrand : Heb je tijd om te gaan vissen of niet?

Michel Fugain : Nee. Ik zou wel tijd hebben, maar het is mijn ding niet — ik ben geen visser, ik ben geen jager, ik ben een dromer.

Gérard Bertrand : Zoals je je leeftijd hebt genoemd, wil ik je gewoon één vraag stellen: hoe doe je dat, als je zoals jij het geluk hebt gehad — ik heb geteld — zes decennia en het begin van een zevende aan ervaringen te hebben? Hoe kijk jij zo terug op de periodes die je het meest hebben gevormd en die waarvan je het meest in de tijdgeest was?

Michel Fugain : Ik ga je iets antwoorden dat misschien evident lijkt, want er was succes — het was een enorm succes — het was de tijd van de jaren zeventig, want dat zijn jaren van vrijheid; dat wil zeggen: een vrijheid die de jongeren van vandaag nooit zullen kennen. Als je er met hen over praat, weten ze niet wat dat betekent, ze kunnen het zich niet voorstellen. Wat ik vooral onthoud is de manier waarop de samenleving waarin we hebben geleefd is geëvolueerd, want inderdaad spreek je van 70 jaar, van 65 jaar observatie en besnuffeling van een samenleving — ik ben de zoon van een arts, een zeer humanistische en politiek geëngageerde arts; ik heb in mijn leven niets gedaan zonder aan het oordeel van mijn vader te denken, nooit, zelfs nu nog, nu mijn vader er niet meer is. Ik heb gezien hoe deze samenleving is geëvolueerd, en ze is geëvolueerd in de tegenovergestelde richting van alles wat we hebben kunnen dromen in de jaren zeventig, die jaren van vrijheid. Dus vanaf de jaren tachtig en negentig — die ik de cadeaupakket-jaren noem, want er zat niets in maar alles zat verpakt in mooi papier — de jaren negentig: weinig interessants. En vanaf 2000 wordt het een totale misère, met problemen die elkaar kruisen, met het terrorisme. Dus wat blijft me: deze soort kloof van de jaren zeventig, die ongelooflijke jaren waren, vol creativiteit; want muzikaal gezien was wat in die periode is gemaakt ongelooflijk.

Gérard Bertrand : Heeft de techniek vandaag, met de inbreng ervan — want ik zie het in mijn vak — een slingereffect gehad? Er waren slingers als je wilt, en de oenologie heeft veel bijgebracht, daarna was er de standaardisering, en nu keren we terug naar de oorsprong. Heeft de techniek in de muziek ook een slingereffect gehad? Ziet u vandaag een creatieve impuls die zorgt voor wat meer zuiverheid in wat mensen maken? Hoe analyseer jij de inbreng van alle techniek, de informatica, de inbreng ervan voor de muziek? 

Michel Fugain : De techniek heeft schijnbaar veel gebracht; ze heeft, net als in jouw vak, de standaardisering gebracht, dat wil zeggen dat er keukenmuziek bestaat als je wilt — dat komt zo uit de fabriek.

Gérard Bertrand : Het is geformatteerd!

Michel Fugain : Wat normaal gesproken meer waarde zou moeten geven aan het ambacht dat tegelijk creatief is — dat lukt niet altijd, want ook het publiek is veranderd: het is consumerend, het weet niet wat het krijgt maar neemt het toch aan.

Gérard Bertrand : En als je vandaag drie artiesten moest noemen die jou inspireren?

Michel Fugain : Paul McCartney, Stevie Wonder voor de creatie, zowel melodisch als anderszins — er zijn onwaarschijnlijke stemmen van wie ik altijd heb gehouden: Michael McDonald, zulke mensen — dat zijn dingen die een beetje aan de rand zitten. Als je de stem van Michael McDonald hoort, is het geen mooie stem; het is een stem die je bij het hart grijpt, omdat er een energie en een kracht in zit. Paul McCartney dan — dat is een genie; hij was degene die voor ons de deuren en de ramen opende.

Gérard Bertrand : Dat is fantastisch, als je even naar je parcours kijkt, ben je altijd avant-gardistisch geweest, want je componeert, speelt, zingt en je was een van de eersten die shows maakte, je hebt musicals gedaan, je hebt je eigen band gehad enzovoort. Dus, wat betekent avant-gardistisch zijn vandaag de dag?

Michel Fugain : Avant-gardistisch zijn tegenwoordig betekent ofwel dat je niet gehoord wordt, ofwel dat je tot avant-gardist gebombardeerd bent, of dat de beautiful people je tot avant-gardist hebben gebombardeerd, ze plakken je een avant-garde-etiket op, en dan vergeet je het, zo is het nu eenmaal.

Gérard Bertrand : Dat betekent, Michel, als ik dat zeg, dat jij altijd een paar seconden voorsprong hebt gehad op wat er ging gebeuren, en dat je daardoor bewegingen hebt gecreëerd. Je behoort tot de mensen die generaties hebben geïnspireerd. Er zijn trouwens artiesten, jonge artiesten, die jouw liedjes recentelijk hebben gecoverd — wat doet het je als de hele jonge generatie jouw liedjes overneemt? Wat voel je als je dat ziet?

Michel Fugain : Mijn eerste reactie was: wat stom, ze steken de hand niet in het wespennest; ik had gewild dat ze werkelijk iets anders zouden doen met iets dat van ver komt. Maar een melodie heeft geen leeftijd — het hangt alleen af van de manier waarop je hem interpreteert. Ik geloof niet dat het een kwestie van leeftijd of periode is, want als je liedjes hoort die nu uitkomen maar die 50 of 60 jaar oud hadden kunnen zijn — en oud zijn — en alles wat ik om me heen hoor: ik wacht op het liedje dat me zal laten zeggen: dit blijft lang hangen.

Gérard Bertrand : Zing jij soms polyfonie?

Michel Fugain : Nee, dat is echt cultureel, dat is echt identitair. Als je het analyseert is het niet ingewikkeld, maar het is een manier van stemgebruik die alleen Corsicanen, Napolitanen en Sicilianen hanteren — dat wil zeggen: heel gekleurde stemmen. Weet je, de polyfone zang is eigenlijk zang die in kerken bestond; het waren herders die het zongen, want er waren geen orgels in de kerken, en zij waren degenen die de liturgische gezangen uitvoerden.

Gérard Bertrand : Ik hou erg van polyfonie en als ik kijk naar hoe hij zingt — ik was onlangs op Corsica en als ik mijn vrienden gregoriaans zie zingen, herinnert me dat ergens aan, het legt een verband, want het komt uit de ingewanden, het komt uit de buik, het opent de chakra's. Het is muziek die verheft, waarbij je kippenvel krijgt. Voel jij hetzelfde?

Michel Fugain : Met de tijd groeien mijn haren helemaal niet meer!

Gérard Bertrand : Chef, wat hebben we nu, want we gaan zo meteen de Château L'Hospitalet 2018 drinken, Michel.

Michel Fugain : Daar heb ik al bij gegeten.

Gérard Bertrand : Ik heb laten weten dat je vanmiddag een goede lunch hebt gehad.

Chef Laurent Chabert : Hier is de filet van de jonge eend, rosé gebakken, gewoon met de sperziebonen uit de tuin, de eerste die we net knapperig hebben gegaard, met een apicius-saus en enkele kruiden.

Michel Fugain : Wat is een apicius-saus?

Chef Laurent Chabert : Met enkele kruiden, onze honing, een beetje sojasaus en komijn.

Gérard Bertrand : Want op Château L'Hospitalet maken we wijn, maar we maken ook een beetje honing en olijfolie, dat alles in biodynamie. En we kijken ernaar uit je terug te zien om dat alles te delen. We hebben nog iets anders te delen, met een klein liedje dat een soort terugkeer zal zijn die ons een paar jaar terug in de tijd brengt.

Muzikaal intermezzo.

Gérard Bertrand : Het leven is een goed moment, en was het een goede roman? Het is een mooi verhaal, en het is waar dat als je jouw enthousiasme ziet — want in enthousiasme zit Theos, er zit God in, en dat is belangrijk want mensen herinneren zich dat woord niet — jij belichaamt werkelijk het enthousiasme. Iedereen heeft zijn parcours gehad, en als ik je op het podium zie en als ik je nu zie, want het is al een tijdje geleden dat we niet meer hebben gesproken, ben ik verbluft. En tegelijkertijd is het geweldig om dit te delen met onze vrienden die hier vanavond zijn, en ik hoop dat we contact zullen houden voor de komende jaren, want je staat nog maar aan het begin van je carrière.

Michel Fugain : Ik heb mezelf beloofd niet met een looprek te komen.

Gérard Bertrand : Dat wil zeggen, je bent in 2011 gekomen, dus we gaan niet nog eens twintig jaar wachten. Spring je nog steeds even veel op het podium of niet?

Michel Fugain : Dat kan me overkomen, maar toch iets minder!

Gérard Bertrand : Ik let altijd op iets bij artiesten, namelijk de steunpunten, want ik ben een voormalig sporter zoals je weet — ik ben een voormalig rugbyer. Je droeg sneakers toen je op het podium stond, en vorig jaar was er Greg David; ik keek naar zijn dijen, hij had de dijen van een topsporter, weet je wel, als je danst en zingt. Er was ook de zangeres Texas die de hele avond van het ene naar het andere uiteinde van het podium rende — dat is een topprestatie. Jullie zijn toch echt atleten, want je moet in topvorm zijn als je dat elke avond doet. Doe jij wat aan core-training of doe je niets?

Michel Fugain : Ik heb een tuin, het is waar dat dit alles bestaat en dat we lichamelijk fit zijn, maar dat neemt niet weg dat je de regel niet ontloopt: vanaf je 50e, als je 's ochtends opstaat en nergens pijn hebt, dan ben je dood.

Gérard Bertrand : Maar weet je, er was hier iemand die Antoine Verda heette, een figuur van de streek, een wijnmaker die de zaak van de wijnmakers verdedigde en die zei: ik wil sterven, maar rechtop. De mooiste dood is staande sterven, nietwaar? Ik wil een klein eerbetoon brengen aan onze vrienden van Sodibo, want zij hebben vandaag de wijnen bij jou bezorgd en zij vertegenwoordigen ons vandaag in Corsica — we bedanken hen dat ze bij jou hebben geleverd; ze zijn actief over heel Corsica. Michel, als je deze zomer in de buurt bent, ben je van harte welkom! Bevalt je dat? Michel, ik wens je vooral een heel mooi weekend, een mooie zomer, en laat het me weten als je in de buurt bent; en zodra je het nieuwe spektakel lanceert, houd me dan op de hoogte.

Michel Fugain : Oké, Gérard! Ik groet iedereen — hoi Laurent, hoi Pierre!

Gérard Bertrand : En bedankt aan iedereen die ons vanavond heeft gevolgd, en tot volgende vrijdag voor een nieuwe mooie avond — tot snel, Michel!

Michel Fugain : Bedankt en tot ziens!

Gérard Bertrand : Ciao!